ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Τίτος Ξηρέλλης

Μονωδός, Βαρύτονος, Συνθέτης
Γεννήθηκε στο χωριό Πάμφιλα Λέσβου στις 27/03/1903 (ή 1900). Σε πολύ νεαρή ηλικία υπήρξε ψάλτης. Στη Μυτιλήνη πήρε μαθήματα βιολιού και βυζαντινής μουσικής. Σπούδασε φωνητική στο Ωδείο Αθηνών με τη Νίνα Φωκά, αρμονία με τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη και ανώτερα θεωρητικά με τον Αρμάνδο Μαρσίκ (1917-19). Μελέτησε επίσης με τον Γιώργο Λομπιάνκο (1919-20) και συνέχισε με τη Νίνα Φωκά στο Ελληνικό Ωδείο, αποφοιτώντας με Χρυσό Αριστείο Μονωδίας και Μελοδραματικής (1920). Αρχικά προοριζόταν για τενόρος. Το 1918 πρωτοεμφανίστηκε επαγγελματικά ως βαρύτονος με τον θίασο Κυπαρίσση. Το 1920 πρωτοεμφανίστηκε με το Ελληνικό Μελόδραμα ως Ριγολέττος [Ριγολέττος/Rigoletto] και Ολλανδός [Ο ιπτάμενος Ολλανδός/Der fliegende Holländer]. Με υποτροφία του Ιδρύματος Ιωάννου Βόζου, το 1925, ταξίδεψε για σπουδές στο Μιλάνο κοντά στον Τζουζέππε Μπόργκι. Το 1926-28 συνέχισε στο Βερολίνο, κοντά στον Ματτία Μπαττιστίνι, ενώ, ταυτόχρονα, προσλήφθηκε από τον Μπρούνο Βάλτερ στην Κρατική Όπερα του Βερολίνου ως ερμηνευτής ιταλικού ρεπερτορίου. Τη διετία 1928-29 εμφανιζόταν συχνά στην Ιταλία και υπήρξε ιδιαίτερα δημοφιλής στην Όπερα της Γένοβας, ερμηνεύοντας, μεταξύ άλλων, ρόλους σε όπερες των Βάγκνερ και Ρίχαρντ Στράους. Την περίοδο 1934-36 υπήρξε μέλος της Όπερας του Σικάγου και εμφανίστηκε στη Νέα Υόρκη ως Ριγολέττος στην ομώνυμη όπερα και Πατέρας Ζερμόν [Τραβιάτα/La traviata]. Το 1938 επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου δίδαξε στο Εθνικό Ωδείο και ξανάσμιξε με το Ελληνικό Μελόδραμα. Κατά το διάστημα 1940-46 συμμετείχε σε περίπου 25 παραγωγές ή/και αναβιώσεις παραγωγών της ΕΛΣ, ερμηνεύοντας πρωταγωνιστικούς ή βασικούς ρόλους βαρυτόνου σε έξι όπερες και πέντε οπερέτες, όλες σε πρώτες παρουσιάσεις από τον νεοσύστατο θεσμό: Μαντάμα Μπαττερφλάι [Madama Butterfly], Ρέα, Τζάννι Σκίκκι [Gianni Schicchi], Τραβιάτα [La traviata], Τόσκα [Tosca], Τα παραμύθια του Χόφμαν [Les contes d΄Hoffmann] κ.ά. Συνέθεσε πολλά φωνητικά έργα και εκκλησιαστική μουσική. Μεταξύ 1912 και 1949 ηχογράφησε πολλά τραγούδια. Η όπερά του Ανοιξιάτικο παραμύθι (1950-53) πρωτοπαρουσιάστηκε από την ΕΛΣ την περίοδο 1975-76. Τα κατάλοιπά του φυλάσσονται στη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης. Απεβίωσε στην Αθήνα, στις 24/01/1985.